Wpływ zmiany klimatu na całą gospodarkę w regionie Morza Bałtyckiego (BSR)

Możliwości przewidywania przyszłych perspektyw dla sektorów przemysłu, osiedli i społeczności, biorąc pod uwagę zmianę klimatu, są ograniczone przez niewiadome dotyczące przyszłych tendencji  rozwoju społeczno-gospodarczego oraz zmian technologicznych i instytucjonalnych (IPCC, 2007a). Do tej pory badania skupiały się raczej na podatności na wpływ, niż na próbach przewidywania skutków zmiany klimatu (ibidem). Ponadto istnieje niewiele badań wpływu zmiany klimatu na gospodarkę (Wei i Aaheim, 2010). Może to być spowodowane niewiadomymi związanymi z konsekwencjami zmiany klimatu, ale również niewiedzą, problemami z ilościowym określeniem wpływu pod względem gospodarczym oraz czasochłonnym opracowywaniem odpowiednich narzędzi (ibidem).  Mimo to odnaleziono na potrzeby tej kompilacji badania dotyczące produktu krajowego brutto (PKB), produktu narodowego brutto (PNB), sektorów globalnej gospodarki i turystyki (van der Linden i Mitchell, 2009; Swedish Commission on Climate and Vulnerability, 2007; Wei i Aaheim, 2010; EEA, 2008).

Podsumowanie wpływu na całą gospodarkę zostało przedstawione w Tabeli 1. Proszę kliknąć na link znajdujący się pod tabelą, w celu uzyskania dalszych informacji na temat poszczególnych podsekcji i badań. Aby uzyskać wskazówki dotyczące interpretowania informacji zawartych w tabeli, proszę zapoznać się z przykładem umieszczonym  po prawej stronie (w języku angielskim).

Tabela 1. Wpływ zmiany klimatu na całą gospodarkę krajów BalticClimate –podsumowanie ogólnych perspektyw dla znalezionych scenariuszy wpływu  zinterpretowanych na bazie różnych badań naukowych 
(↑↑ Znaczny wzrost; ↑ nieznaczny wzrost; ↓↓ znaczny spadek; ↓ nieznaczny spadek; ○ brak zmiany lub zmiana bez znaczenia; ~ wynik bardzo niepewny; ~↑ wynik niepewny tendencja wzrostowa; ~↓ wynik niepewny tendencja spadkowa; ─ nie uwzględnione w analizie)

Wpływy zmian klimatu na: SWE FIN EST LAT LIT RU GER
Produkt Narodowy Brutto (PNB)
Turystyka letnia ↑↑ ↑↑ ↑↑ ↑↑ ↑↑ ↓ 

Aby zobaczyć przykłady scenariuszy wpływy klimatu pochodzące z różnych źródeł, opracowań/badań, przejść do następujących podsekcji:

Produkt Narodowy Brutto (PNB) rozwój (Szwecja)

Model EMEC (Environmental Medium Term Economic mode – Środowiskowy Model Ekonomiczny w Średnim Okresie) jest modelem ogólnej równowagi szwedzkiej gospodarki, który został wykorzystany do przeprowadzenia symulacji wzrostu PNB w tym kraju (Östblom i inni, 2007). Model uwzględnia wzajemne oddziaływanie środowiska i gospodarki, co  umożliwia analizę skutków gospodarczych wywołanych przez różne środki polityki ochrony środowiska. Scenariusze gospodarcze, opierające się na przeskalowanych scenariuszach  SRES w i pracach Narodowego Instytutu Badań Gospodarczych (National Institute of Economic Research), przedstawiają rozwój szwedzkiego PNB do roku 2025 (Rysunek 1).

Prognozuje się wzrost PNB do roku 2025 we wszystkich scenariuszach emisji. Nie występują pomiędzy nimi znaczące różnice. Natomiast po roku 2050 pojawiają się duże różnice, zależnie od scenariusza emisji (Swedish Commission on Climate and Vulnerability, 2007). Ogólne prognozy dla wzrostu PNB w Szwecji zostały przedstawione w Tabeli 2 opracowanej na podstawie wyników raportu Swedish Commission on Climate and Vulnerability (2007).

 


Rysunek 1. Prognozowany PNB w Szwecji do 2025 według scenariuszy emisji SRES
(Rys. 4.56 w Swedish Commission on Climate and Vulnerability (2007) na podstawie danych z CIESIN (2002) i obliczeń Östblom (2007))

Tabela 2. Ogólne perspektywy PNB w powiązaniu ze zmianą klimatu
(↑ Nieznaczny wzrost; ─ nie uwzględnione w analizie)

  SWE FIN EST LAT LIT RU GER
Zmiana ─ 

Powrót do listy podsekcji

 

Produkt Krajowy Brutto (PKB) wskaźniki (Globalne)

Przeanalizowano reakcje społeczno-gospodarcze na grupę szoków klimatycznych w powiązaniu z projektem ENSEMBLES (2009). Zastosowano metodę „pośredniej lub podwyższonej kalkulacji kosztów”, modelującą wpływ zmiany klimatu na system gospodarczy i wywołanych przez nią reakcji społeczno-gospodarczych. Opisuje ona relacje pomiędzy rynkami w gospodarce światowej poprzez wymianę nakładów, dóbr i usług w odpowiedzi na zmiany cen względnych spowodowane przez szok klimatyczne, który  powstaje w wyniku wzrostu temperatury. Do przeprowadzenia analiz  został wykorzystany
rekurencyjny dynamiczny model równowagi ICES (Intertemporal Computable Equilibrium System).

Szoki klimatyczne zostały obliczone przyjmując wzrost temperatury o 1,2 °C w 2050 w odniesieniu do 2001 (zgodnie z SRES A2). Ponadto wykorzystano „ekstrapolację i meta-analizę istniejącej literatury, wprowadzając do modułów o zmniejszonej formie zależności między zmianą temperatury a wpływem fizycznym” (van der Linden i Mitchell, 2009, s. 132). Wynik obejmował całą planetę, jednak Europa Wschodnia (EEFSU) i Zachodnia (UE) są szczególnie interesujące w kontekście regionu Morza Bałtyckiego (Tabela 3).

Tabela 3. Skutki zmiany klimatu, obliczenia z modułów oddziaływania na środowisko (Tabela 10.1 w van der Linden i Mitchell (2009))

Szok związany ze zmianą klimatu dla wzrostu temperatury o 1.2 ºC (2050)
Procentowa zmiana w odniesieniu do 2001

Region Zdrowie Rolnictwo (żyzność ziemi) Wzrost poziomu morza
  Wydajność pracy Eksport publiczny Eksport prywatny Pszenica Ryż Uprawy zbóż Strata gruntów
USA -0,002 -0,196 -0,022 1,650 1,277 -2,190 0,026
Europa Zachodnia 0,082 -0,390 -0,015 0,951 1,858 -1,577 0,015
Europa Wschodnia i były Związek Radziecki 0,104 -0,417 -0,009 5,027 2,784 -1,258 0,008
Japonia 0,085 0,043 0,001 0,298 0,996 -2,297 0,073
Pozostałe kraje Aneksu I 0,097 -0,264 -0,013 10,909 7,938 4,694 0,003
Kraje eksportujące energię -0,243 1,307 0,080 4,351 3,525 0,726 0,067
Chiny i Indie 0,025 -0,078 -0,001 5,227 3,802 0,692 0,040
Reszta świata -0,190 1,019 0,094 -1,239 -1,451 -4,197 0,104

 

Szok związany ze zmianą klimatu dla wzrostu temperatury o 1.2 ºC (2050) (c.d.)
Procentowa zmiana w odniesieniu do 2001

Region Turystyka Zapotrzebowanie na energię
  Podaż
Mserv
Transfer
dochodów*
Węgiel Gaz naturalny Produkty ropopochodne Energia elektryczna
USA -0,82 -68 327,92 104,85 -34,39 -3,15 -2,52
Europa Zachodnia 1,08 72 024,59 71,17 -17,78 -18,98 -9,08
Europa Wschodnia i były Związek Radziecki -2,34 -11 578,35 98,26 -32,81 -3,03 -0,56
Japonia 7,87 281 252,04 99,25 -31,95 -2,71 0,06
Pozostałe kraje Aneksu I 0,95 11 314,12 14,43 -23,18 -9,68 -10,96
Kraje eksportujące energię -5,11 -142 800,34 1,28 0,00 -2,03 6,35
Chiny i Indie -1,27 -6 394,80 64,55 -23,20 -2,06 5,98
Reszta świata -5,13 -135 489,36 50,13 0,00 -2,55 64,69

* w 2001, w milionach $


Ekonomiczne konsekwencje szoku klimatycznego zostały przedstawione w Tabeli 3 i na Rysunku 2.
Wpływ zmiany klimatu na PKB w Europie Wschodniej jest podobny do światowych tendencji , jest stabilny do lat 2030-tych i następnie nieznacznie spada o -0,2% do lat 2050-tych. Przewiduje się, że zmiana klimatu nie będzie miała zauważalnego wpływu na PKB Europy Zachodniej aż do roku 2050.

Rysunek 2. Symulowana makro-regionalna zmiana PKB wywołana skutkami zmiany klimatu (Rys. 10.3 w van der Linden i Mitchell (2009)) USA –Stany Zjednoczone; UE – Europa Zachodnia; EEFSU – Europa Wschodnia i były Związek Radziecki; JPN – Japonia; RoA1 – Reszta krajów Aneksu I; EEx – Kraje eksportujące energię; CHIND – Chiny i Indie; RoW – Reszta świata

Powrót do listy podsekcji

 

Sektory gospodarki (Świat)

Wei i Aaheim (2010) zbadali oddziaływanie zmiany klimatu na globalną gospodarkę. Ich celem była ocena wpływu scenariusza klimatycznego E1. Scenariusz klimatyczny E1, opracowany dla ENSEMBLES (2009), przewiduje wzrost temperatury o +2 °C w 2100 roku. W badaniu tym wykorzystano ogólny model równowagi - GRACE. Wpływ zmiany klimatu na konkretne działalności, na przykład wydajność ziemi w rolnictwie i leśnictwie, wydajność oceanów w rybołówstwie lub zapotrzebowanie na energię do ogrzewania jest określana przez ten model. GRACE obejmuje osiem regionów (Europa jest jednym z regionów)  i jedenaście sektorów.

Modelowanie wpływu zmiany klimatu na gospodarkę przy pomocy modelu GRACE zostało oparte na dziewięciu funkcjach wpływu. Większość zintegrowanych modeli postępuje odwrotnie, tzn. agreguje wszystkie oddziaływania w jeden szacunek; wszystkie oddziaływania są reprezentowane przez tylko jedną funkcję kosztów uszkodzeń.


Kalibracja dziewięciu funkcji wpływu opiera się na interpretacji zbioru badań.
Scenariusz bazowy został utworzony w oparciu o modelowaną średnią 10 globalnych modeli uzyskanych ze scenariusza E1, z wyłączeniem wpływu klimatu.
Następnie dziewięć funkcji wpływu zostało wprowadzonych do serii, co pozwoliło uzyskać scenariusze wpływu.

Wei i Aaheim (2010) podkreślili, że wynik ich raportu pokazuje wpływ na gospodarkę jeśli bezpośredni wpływ zostanie opisany jako dziewięć funkcji wpływu, zamiast faktycznego wpływu zmiany klimatu.
 

Rysunek 3 pokazuje zmiany cen pomiędzy scenariuszem wpływu a scenariuszem bazowym w każdym sektorze i regionie na przestrzeni lat 2010-2100 dla całej Europy i Rosji. Nie można wywnioskować  konkretnego rezultatu dla regionu Morza Bałtyckiego ze względu na przeprowadzone makro-regionalne modelowanie.



Rysunek 3. Zmiany (%) w cenie pomiędzy scenariuszem wpływu a scenariuszem bazowym w latach 2010-2100 (Rys. 4 w Wei i Aaheim (2010)) (Proszę kliknąć na rysunek, aby powiększył się)

Powrót do listy podsekcji



Turystyka (Europa)

Wpływ zmiany klimatu na turystykę w Europie został zbadany w ramach projektu  PESETA (2007). Wskaźnik klimatyczny turystyki (ang. TCI Tourism Climate Index) został zastosowany do oceny predyspozycji klimatycznych dla turystyki letniej w Europie. Temperatura, wilgotność, światło słoneczne, deszcz oraz wiatr zostały uwzględnione w TCI. Wykorzystane dane klimatyczne obejmowały każdy miesiąc z okresów 1961-1990 i 2071-2100 obliczonymi za pomocą dwóch regionalnych modeli klimatycznych: HIRHAM opierający się na HadAM3H A2 i RCAO opierający się na ECHAM4 A2. Scenariusze klimatyczne zostały zastosowane do obliczenia wartości TCI, który następnie zostały zagregowane w pory roku (PESETA, 2007).

Przewidywane przyszłe warunki dla turystyki letniej zostały oznaczone na Rysunku 4. Zgodnie z badaniem większość regionów w regionie Morza Bałtyckiego ma obecnie bardzo dobre warunki dla turystyki letniej. Jednakże szacuje się, że warunki poprawią się w przyszłości. Prognozy zakładają występowanie wielu regionów z doskonałymi warunkami, a warunki w północnych regionach poprawią się z zadowalających lub dobrych na bardzo dobre.
Ogólne prognozy dla przyszłej turystyki letniej w regionie Morza Bałtyckiego zostały przedstawione w Tabeli 4 opracowanej na podstawie wyników Europejskiej Agencji Środowiska EEA (2008). 

 

Rysunek 4. Przewidywane warunki dla turystyki letniej, Europa 1961-1990 i 2071-2100 (Mapa 7.6 w EEA (2008)) (naciśnij aby powiększyć)

Tabela 4. Ogólne perspektywy wskaźnika komfortu turystyki letniej
(↑↑ Znaczny wzrost; ↑ nieznaczny wzrost; ↓ nieznaczny spadek)

  SWE FIN EST LAT LIT RU GER
Zmiana ↑↑ ↑↑ ↑↑ ↑↑ ↑↑ ↓ 

Powrót do listy podsekcji

 

Proszę zapoznać się z wpływem na:

» Sektor rolniczy
» Sektor energetyczny
» Mieszkalnictwo i ustrój wodny
» Leśnictwo
» Zdrowie
» Środowisko naturalne