1. Wprowadzenie 4. Wynik
2. Cel 5. Materiały i przygotowanie
3. Dane wejściowe 6. Instrukcje do ćwiczenia


Wprowadzenie

Zrozumienie złożoności podatności oraz opracowanie środków, które pozwoliłyby się nią zająć wymaga całościowego spojrzenia na narażenie, wrażliwość i zdolność przystosowawczą. Poprzednie ćwiczenia w sekcji ocena podatności stworzyły fundamenty umożliwiające określenie, sklasyfikowanie i analizę czynników, które decydują i wpływają na zdolność przystosowawczą kluczowych podmiotów. Ma to na celu poradzenie sobie z wrażliwymi działalnościami w odpowiedzi na działanie różnych negatywnych czynników klimatycznych i społeczno-ekonomicznych (rysunek 1). Poniższe ćwiczenie przybliży uczestników do konkretnych kroków w lokalnym planie działania, które są oparte na lepszym zrozumieniu czynników ułatwiających lub utrudniających wdrożenie wybranych środków przystosowania lub kapitalizacji.

Czynniki postrzegane jako bariery lub ograniczenia często wpływają na zdolność lub chęć do podejmowania decyzji oraz wdrażania strategii i środków przystosowania do zmiany klimatu. Bariery mogą ograniczyć przystosowanie lub wiarygodność poprzez poddawanie w wątpliwość jego użyteczności lub blokując możliwości realizacji planów. Czynniki ułatwiające mogą być natomiast niedocenione lub przeoczone. Co więcej, środki przystosowania do zmiany klimatu często wymagają współpracy pomiędzy podmiotami, które wcześniej nie istniały. Z tego powodu określenie czynników ograniczających oraz wspomagających procesy jest bardzo istotne. Realistyczne podejście pomaga znaleźć środki do opracowania oraz wdrożenia wiarygodnych i lokalnie istotnych strategii.   

 

Rysunek 1. Schemat trzech głównych elementów zintegrowanej podatności, potencjalnych skutków oraz obszarów objętych ćwiczeniami.

Cel

Celem poniższego ćwiczenia jest stworzenie lokalnego planu działania. W pierwszej kolejności zostaną określone i ocenione czynniki ograniczające i wspomagające środki przystosowawcze, potencjał łagodzenia skutków lub kapitalizację korzyści. Po określeniu środków, które pozwolą sprostać rozpoznanym zagrożeniom lub wykorzystać szanse i ustaleniu osób odpowiedzialnych za ich planowanie, wdrażanie i utrzymanie, będziecie mogli Państwo przedstawić główne środki niezbędne do zwiększenia zdolności przystosowawczej oraz kapitalizacji. Streszczenie wyników poprzednich ćwiczeń ułatwi identyfikację obszarów (przestrzennych i organizacyjnych) szczególnego zainteresowania, w których podatność jest stosunkowo niska i/lub są szanse wykorzystania różnych mocnych stron. 

Dane wejściowe

Wyniki ćwiczenia IV – Lokalna wrażliwość,
ćwiczenia V – Zdolność przystosowawcza i
ćwiczenia VI – Podmioty i zakres odpowiedzialności.

Wynik

1. Krótka lista zhierarchizowanych środków przystosowania i kapitalizacji, potencjalnych konfliktów, czynników ułatwiających i wspólnych korzyści oraz przeszkód utrudniających wdrożenie określonych środków.

2. Lokalny plan działania zawierający zhierarchizowane środki, w tym konkretne kroki określających co, kiedy, jak i przez kogo musi być zrobione.  

Materiały i przygotowanie

  • Arkusz papieru o wymiarze tablicy flipchart z tabelą 1 i tabelą 2. (Do pobrania z Plików powiązanych po prawej stronie)
  • Arkusz papieru o wymiarze tablicy flipchart z przyczepionymi kartkami opisującymi czynniki wpływające na  zdolność przystosowawczą (z ćwiczenia V).
  • Arkusz papieru o wymiarze tablicy flipchart z przyczepionymi „planetami” reprezentującymi podmioty wpływające na strategie  przystosowania, łagodzenia i kapitalizacji (z ćwiczenia VI).
  • Arkusz papieru o wymiarze tablicy flipchart z listą określonych wrażliwych działalności związanych z klimatem (z ćwiczenia A – Określanie interesariuszy i/lub ćwiczenia IV)
  • Dodatkowe „planety” (kolorowe koła o różnych rozmiarach) i taśma mogą okazać się potrzebne.

Tabela 1. Lista konkretnych środków przystosowawczych lub kapitalizacji, obszarów konfliktowych, czynników ułatwiających i wspólnych korzyści oraz przeszkód przy  wdrożeniu.

Konkretne środki przystosowawcze
1.
2.
3.
Itd. 
Wspólne korzyści / konflikty interesów
1.
2.
3.
Itd.
Czynniki ułatwiające
1.
2.
3.
Itd.
Przeszkody
1.
2.
3.
Itd.  


Tabela 2. Lokalny plan działania w odpowiedzi na zmianę klimatu przedstawiający kroki umożliwiające przystosowanie i kapitalizacje środków oraz szczegóły dotyczące obszarów odpowiedzialności, przedziałów czasu, jak również określonych zadań i prac
.

PLAN DZIAŁANIA

1-wszy Środek przystosowawczy
Kto co zrobi? Kiedy zostanie to zrobione? Jak zostanie to zrobione (krok po kroku)?
2-gi Środek przystosowawczy
Kto co zrobi? Kiedy zostanie to zrobione? Jak zostanie to zrobione (krok po kroku)?
3-ci Środek przystosowawczy
Kto co zrobi? Kiedy zostanie to zrobione? Jak zostanie to zrobione (krok po kroku)?
Itd.


Instrukcje do ćwiczenia

1. Lider procesu przedstawia ćwiczenie. Jeśli ćwiczenia IV, V i VI nie zostały przeprowadzone, proszę krótko ocenić pominięte kwestie.

2. Proszę powiesić arkusz przedstawiający wyniki poprzednich ćwiczeń: Lokalna wrażliwość (IV), Zdolność przystosowawcza (V) oraz Kluczowe podmioty i ich odpowiedzialność (VI) na ścianie lub tablicy.

3.Proszę umieścić wykres z tabelą 1 na tablicy.

4. Proszę przedstawić prawdopodobne środki przystosowania i kapitalizacji, po świeżym spojrzeniu na wyzwania i szanse stojące przed lokalnym obszarem lub sektorem gospodarki.
Lider procesu może z wyprzedzeniem przygotować przykłady takich środków. Proszę upewnić się, że zostały uwzględnione zarówno środki techniczne jak i oraz organizacyjne/instytucjonalne. Lista środków może okazać się pomocna podczas warsztatów, w których uczestniczy dużo nowych osób. Należy dopilnować, aby uczestnicy mieli wystarczająco dużo czasu na uzupełnienie listy, aby żaden istotny środek nie został pominięty.

Proszę określić i omówić konflikty interesów, czynników sprzyjające i wspólne korzyści oraz aktualne i przewidywane przeszkody dla każdego środka. P:roszę wypełnić tabelę 1. Przykłady przeszkód i czynników sprzyjających zostały zamieszczone poniżej. 

Bariery:
niewystarczające zrozumienie aktualnych i przyszłych zagrożeń klimatycznych, narażenia,  wrażliwości i zdolności przystosowawczej; brak wsparcia politycznego, strategicznego, prawnego i projektowego; brak dostępu do technologicznych środków przystosowania;  koszty wspólne różnych środków przystosowania; brak wsparcia analitycznego i budżetu; społeczne lub kulturowe normy i konflikty; planowanie krótkoterminowe kontra długoterminowe, postrzeganie niepewności zagrożeń i skutków.

 

Czynniki sprzyjające:  
świadomość i zaangażowanie społeczeństwa, wsparcie finansowe i polityczne, istniejące polityki oraz dokumenty lub narzędzia zarządzania.

 
5. Jeśli będzie to pomocne, proszę przeanalizować listę określonych wrażliwych działalności i kluczowych podmiotów. Czy pojawiły się nowe wzorce lub synergie? Proszę omówić i dodać nowe pomysły do odpowiednich sekcji.

6. Następnie proszę wypełnić Tabelę 2, zaczynając od określonych środków przystosowania lub kapitalizacji. Dla każdego środka proszę ustalić konkretne kroki, które pozwolą stawić czoła wyzwaniom lub wykorzystać szanse. Ponadto, należy określić zadania przydzielone poszczególnym osobom podczas realizacji danego kroku oraz zapisać szczegółowy opis realizacji kroku. Im więcej szczegółów, tym większa szansa, że krok zostanie zrealizowany.

7. Proszę omówić zhierarchizowane wyzwania i szanse, zaczynając od najłatwiejszych ale nie pomijając trudniejszych. Proszę skoncentrować się na środkach, które mogą być podjęte w Państwa grupie i organizacjach oraz realizowanych we współpracy z innymi kluczowymi podmiotami.


Powrót do ćwiczenia VI – Odpowiedzialność i związki między kluczowymi podmiotami  zaangażowanymi w zmianę 
Przejdź dalej do Planowanie i zmiany klimatyczne