1. Wprowadzenie 4. Wynik
2. Cel 5. Materiały i przygotowanie
3. Dane wejściowe 6. Instrukcje do ćwiczenia


Wprowadzenie


Poniższe ćwiczenie wykorzystuje podsumowanie scenariuszy społeczno-gospodarczych  zawartych  w Specjalnym Raporcie na temat Scenariuszy Emisji (SRES) (IPCC 2000) przygotowanym przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmiany Klimatu (IPCC). Podsumowania stanowią podstawę do dyskusji, jak według grupy uczestniczącej w projekcie będzie wyglądał przyszły świat oraz jak wpłynie na obszar lokalny i sektor lub działalność ekonomiczną.

Streszczenia najważniejszych założeń scenariuszy społeczno-gospodarczych dotyczących kierunku światowego rozwoju, wzrostu gospodarczego, zmian demograficznych oraz technologicznych są umieszczone na Rysunku 1. Scenariusze stanowią podstawę do oszacowania przyszłej ilości gazów cieplarnianych emitowanych przez społeczeństwo. Tak więc dostarczają bardzo ważnych danych do modeli stosowanych do tworzenia scenariuszy zmian klimatu. Pokazują wpływ tych zmian na system społeczno-gospodarczy oraz środowisko.    

Cel

Niniejsze ćwiczenia ma na celu wybór jednego, prawdopodobnego i dostosowanego do lokalnych uwarunkowań scenariusza społeczno-gospodarczego, tj. spójnej wizji lokalnego społeczeństwa lub sektora/działalności ekonomicznej w przyszłości oraz polityki przeciwdziałania zmianie klimatu prowadzonej w takim społeczeństwie. Pomimo licznych poglądów na temat przyszłego społeczeństwa, grupa powinna wybrać jeden, który będzie podstawą dalszej pracy.

Dane wejściowe

Wyniki ćwiczenia C – Wyzwania i szanse tworzone przez zmianę klimatu.         

Wynik

Scenariusz społeczno-gospodarczy, dostosowany do lokalnych uwarunkowań  oraz uwzględniający główne czynniki powodujące zmiany i elementy przyszłej polityki przeciwdziałania zmianie klimatu na okres obejmujący 30 – 50 lat. Scenariusz zostanie wykorzystany do przeanalizowania wrażliwości w ćwiczeniu IV oraz w ogólnej ocenie podatności.

W celu uzyskania dalszych informacji proszę przejść do
IPCC 2000 oraz Parry i inni 2004.

Materiały i przygotowanie

  • Rysunek 1 o wymiarze rozmiarze tablicy flipchart: streszczenia scenariuszy oraz jedna kartka A4 dla każdego scenariusza.

  • Wykres wyzwań i szans o rozmiarze tablicy flipchart z ćwiczenia C – Wyzwania i szanse tworzone przez zmianę klimatu.

  • Wydruki lokalnych map (jeśli zostaną wykorzystane do poprowadzenia dyskusji).

  • Lider procesu powinien zapoznać się z budową scenariuszy społeczno-gospodarczych.

 
Rysunek 1. Założenia czterech scenariuszy SRES (IPCC 2007a).

Instrukcje do ćwiczenia

  1. Lider procesu przedstawia cel i wynik ćwiczenia.

  2. Lider procesu przedstawia założenia czterech scenariuszy (Rysunek 1) na arkuszach o rozmiarze tablicy flipchart i wyjaśnia dlaczego scenariusze społeczno-gospodarcze są wykorzystywane w pracach nad zmianami klimatu. Powinien zostać wykorzystany jeden horyzont czasowy obejmujący następne 30-50 lat.

  3. Lider procesu przedstawia wykres wyzwań i szans, stworzony przez grupę uczestniczącą w projekcie podczas ćwiczenia C – Wyzwania i szanse tworzone przez zmianę klimatu.

  4. Grupa omawia czy założenia każdego scenariusza społeczno-gospodarczego przedstawiają prawdopodobną wizję przyszłego świata. Należy omówić możliwe kierunki globalnych zmian.
    – Czy będzie więcej, czy mniej nierówności na świecie?
    – Jakie będą główne czynniki powodujące zmiany?
    – Czy największy wpływ będzie miała zmiana środowiskowa, czy gospodarcza?
    – Czy władza będzie bardziej skoncentrowana na poziomie globalnym, regionalnym lub czy będzie więcej autonomicznych społeczności lokalnych?

  5. Grupa wybiera scenariusz, który przedstawia przyszły świat w sposób najbardziej prawdopodobny.

  6. Zmiana na poziomie globalnym prawdopodobnie będzie nierówno rozłożona  pomiędzy regionami. Grupa powinna omówić jak lokalny obszar rozwinie się w przeciągu następnych 30-50 lat, zakładając, że świat rozwinie się zgodnie z założeniami wybranego scenariusza. Jakie konkretne wyzwania i szanse pojawiłyby się przed lokalnym obszarem?

  7. Scenariusze nie uwzględniają skutków polityki przeciwdziałania zmianie klimatu. Surowsze regulacje przyczynią się do mniejszych emisji gazów cieplarnianych i w konsekwencji mniej znaczących skutków zmiany klimatu, i na odwrót. Proszę omówić jak w jakim kierunku podąży polityka przeciwdziałania zmianie klimatu  na poziomie globalnym, europejskim oraz krajowym w przeciągu następnych 30-50 lat, ogólnie lub konkretnie dla danych sektorów gospodarki lub działalności. Można wykorzystać ogólne kategorie takie jak: wysokie podatki od emisji dwutlenku węgla, globalny handel uprawnieniami do emisji, znaczne środki finansowe na rzecz łagodzenia i przystosowania, niski poziom transferu technologii, większa zależność od paliw kopalnych i energii jądrowej oraz niski stopień współpracy na poziomie globalnym.

  8. Scenariusz społeczno-gospodarczy przystosowany do lokalnych uwarunkowań. Celem ostatniej części ćwiczenia jest podsumowanie głównych  czynników powodujących zmianę (gospodarczą, środowiskową, społeczną, demograficzną, technologiczną) oraz polityk przeciwdziałania zmianie klimatu wpływających na lokalny obszar lub sektor gospodarki albo działalność. Ta część będzie różniła się w zależności od celu projektu. Jeśli koncentrują się Państwo na wymiarze przestrzennym, można wykorzystać mapy (strategiczne plany regionalne) do określenia najistotniejszych obszarów i obiektów. Jeśli koncentrują się Państwo na wymiarze operacyjnym, można odnieść czynniki powodujące zmianę i politykę przeciwdziałania zmianie klimatu do głównych działań (celów) w  danym sektorze gospodarki lub  działalności.

  9. Jeśli korzystają Państwo z map:
    - Należy umieścić mapę/y na stole.

    - Proszę omówić główne konsekwencje gospodarcze, społeczne, demograficzne i technologiczne dla danego obszaru lub sektora, jeśli świat zmieniłby się w danym kierunku. Uczestnicy powinni zastanowić się nad odpowiedzią w samotności przez 5-10 min.

    - Proszę omówić główne skutki społeczno-gospodarcze oraz przestrzenne na forum grupy. Należy zaznaczyć na mapie (mapach) obszary, które zostałyby najbardziej dotknięte.

  10. Jeśli koncentrują się Państwo na wymiarze operacyjnym:
    - Lider procesu lub grupa przygotowuje listę głównych celów działalności.

    - Proszę zastanowić się nad głównymi konsekwencjami gospodarczymi, społecznymi, demograficznymi i technologicznymi dla danego obszaru lub sektora, jeśli świat zmieniłby się w danym kierunku. Uczestnicy powinni zastanowić się nad odpowiedzią w samotności przez 5-10 min.

    - Proszę omówić główne skutki społeczno-gospodarcze oraz przestrzenne na forum grupy oraz uzgodnić elementy działalności, które zostałyby najbardziej dotknięte. 


Przejdź do Ćwiczenia II – Oznaczanie negatywnych czynników klimatycznych