Dwoma podstawowymi kategoriami polityki odpowiadającej na zmianę klimatu wywołaną przez działanie człowieka są łagodzenie i przystosowywanie do zmian klimatu (Füssel i Klein, 2006; Stehr i von Storch, 2006).

Celem polityki łagodzenia klimatu jest ograniczanie zmian klimatu poprzez zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych (GHG) i usprawnienie tzw. pochłaniaczy GHG.

Celem polityki przystosowywania jest przede wszystkim zmniejszenie negatywnych skutków zmiany klimatu poprzez opracowanie szerokiego zakresu polityk i środków ukierunkowanych na system narażony na te skutki, czyi zmiana systemów ludzkich w odpowiedzi na faktyczną lub przewidywaną zmianę klimatu (IPCC 2001b). Przystosowywanie często również uwzględnia polityki i środki podjęte celem wykorzystania nowych możliwości, które mogły się pojawić w wyniku zmiany klimatu. Więcej informacji na temat łagodzenia i przystosowywania oraz na temat głównych różnic między nimi można znaleźć w Tabeli 1.

Tabela 1. Główne różnice między polityką łagodzenia zmian klimatu, a polityką przystosowywania się do zmian (Füssel i Klein, 2006)

  Łagodzenie zmian klimatu

Przystosowywanie do zmian klimatu

Systemy odnoszące korzyści Wszystkie systemy Wybrane systemy
Skala rezultatów Globalna Od lokalnej do regionalnej
Czas działania Stulecia Od lat do stuleci
Czas realizacji Dekady Od natychmiastowego do dekad
Skuteczność Pewna Ogólnie mniej pewna
Dodatkowe korzyści Czasami Przeważnie
Zanieczyszczający płaci Zazwyczaj tak Niekoniecznie
Płacący odnosi korzyści W małym stopniu Prawie w pełni
Monitorowanie Względnie łatwe Trudniejsze


Łagodzenie klimatu

Oprócz cech wymienionych powyżej, na politykę łagodzenia klimatu negatywny wpływ ma zjawisko nazywane „dylematem więźnia”. W celu stworzenia skutecznego łagodzenia wiele podmiotów na poziomie globalnym musi zredukować emisje. Jeśli tylko nieliczni zmniejszą emisje, wpływ i korzyści będą niewielkie. Nie ma również pewności co do rozmiaru i tempa redukcji emisji GHG, wymaganej do zatrzymania postępu globalnego wzrostu temperatury. Najbardziej rygorystyczny z sześciu scenariuszy stabilizacji ocenionych przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) w czwartym Syntetycznym Sprawozdaniu w celu ograniczenia wzrostu temperatury o 2°C wymaga stężenia od 445 do 490 CO2  ppm w atmosferze (IPCC, 2007b). Aby to osiągnąć, emisje GHG muszą osiągnąć punkt szczytowy najpóźniej w 2015 i następnie ostro spadać do 2050r. o 50% do 85% w porównaniu do poziomu z 2000r. Nawet, jeśli stężenie GHG ustabilizuje się na wyższym poziomie, nadal będzie konieczne znaczne zmniejszenie emisji.

Przystosowanie

Burton i inni. (2006) dokonał syntezy wyników z kilku badań lokalnych przypadków w zakresie przystosowywania się do zmian klimatu i określił dziewięć lekcji, które zostały z tego wyniesione:

• należy dążyć do przystosowywania od zaraz,
• przystosowywanie stanowi rozwój,
• przystosowywanie jest dla nas korzystne,
• niezbędna jest międzynarodowa pomoc finansowa,
• należy wzmacniać instytucje,
• należy zaangażować tych, którzy są narażeni,
• należy korzystać z podejść sektorowych,
• należy informować, zwiększać świadomość i przekazywać wiedzę techniczną, oraz
• przystosowanie zależy od miejsca.

Wiele z powyższych lekcji zostało włączone w ramach bezpośredniej oceny podatności wykorzystywanej w projekcie BalticClimate.