1. Wprowadzenie 4. Wynik
2. Cel 5. Materiały i przygotowanie
3. Dane wejściowe 6. Instrukcje do ćwiczenia


Wprowadzenie

Zmiana klimatu rzadko stanowi jedyny negatywny czynniki wpływający na działalność ekonomiczną na lokalnym obszarze. Niniejsze ćwiczenie ma na celu wyjaśnienie jakie zmiany pozaklimatyczne prawdopodobnie wpłyną na dany obszar lub sektor gospodarki. Proponujemy przeprowadzenie niniejszego ćwiczenie wraz ćwiczeniem II – Oznaczenie negatywnych czynników klimatycznych. Wyniki obu ćwiczeń zostaną wykorzystane w ćwiczeniu IV do określenia lokalnej wrażliwości.

Ćwiczenie opiera na kwestionariuszu zawierającym ogólną listę czynników gospodarczych, społecznych, demograficznych i technologicznych (tabela 1). Do Państwa zadania należy ocena:

(1) znaczenia wpływu czynników na poziom podatności na zmianę klimatu w lokalnym obszarze lub sektorze gospodarki, oraz
(2) kierunku zmian czynników w ciągu następnych 30-50 lat.

Czynniki społeczno-gospodarcze zostały określone przez innych badaczy oraz w krajowych badaniach głównych problemów społecznych. Czynniki zostały podzielone na dwie kategorie: potencjalne negatywne czynniki i potencjalne szanse, aby ułatwić określenie wyzwań i szans. 

Grupa uczestnicząca w projekcie powinna zdecydować w jaki sposób lista negatywnych czynników społeczno-gospodarczych zostanie wykorzystana.

1. Jeśli uznają Państwo, że lista jest istotna dla oceny, proszę rozesłać kwestionariusz wśród głównych interesariuszy w regionie lub organizacji.

2. W celu usprawienia dyskusji oraz uniknięcia zdominowania dyskusji przez jedną lub kilka osób proponujemy, aby wszyscy uczestnicy wypełnili kwestionariusz przed spotkaniem. Lider procesu podsumowuje wyniki jako punkt wyjścia do dyskusji.

3. Jeśli uznają Państwo, że lista nie jest bardzo istotna dla oceny, proszę sklasyfikować znaczenie czynników społeczno-gospodarczych bezpośrednio na spotkaniu.

Cel

Poniższe ćwiczenie ma na celu określenie najważniejszych negatywnych czynników społeczno-gospodarczych oraz szans wpływających na lokalny obszar lub sektor gospodarki. Proszę zauważyć, że sposób w jaki zmiany wpływają na działalność ekonomiczną w Państwa regionie, daną działalność lub części sektora gospodarki jest omawiany dopiero w ćwiczeniu IV.

Dane wejściowe

Dane społeczno-gospodarcze z sekcji Inwentaryzacja – analiza.

Wynik

1. Listy najważniejszych wyzwań społeczno-gospodarczych i możliwości wpływających na podatność na zmianę klimatu w lokalnym obszarze lub sektorze gospodarki.

2. Określenie potrzebnych informacji lub szczegółowych analiz konkretnych negatywnych czynników społeczno-gospodarczych lub szans tworzonych przez zmianę klimatu, aby ocenić ogólną podatność. Jeśli zostały zauważone braki w wiedzy, należy zdecydować jak zostaną uzupełnione oraz jak nowe informacje zostaną wykorzystane w przyszłej pracy.

Materiały i przygotowanie

  • Tabela 1 umieszczona w kwestionariuszu może zostać zmodyfikowana poprzez dodanie czynników społeczno-gospodarczych. (Do pobrania w Plikach powiązanych po prawej stronie.)
  • Proszę rozesłać kwestionariusz wśród uczestników (z około tygodniowym wyprzedzeniem). Jeśli chcą Państwo przyspieszyć wykonywanie ćwiczenia, należy zebrać odpowiedzi i podsumować je na arkuszu papieru o wymiarach tablicy flipchart.
  • Proszę przygotować tabelę na kartce o wymiarach tablicy flipchart zawierającą listę istotnych czynników społeczno-gospodarczych.
  • Proszę przygotować wykresy o formacie A3 (jeden dla listy negatywnych czynników, drugi dla szans). Jeśli więcej niż jeden obszar został wzięty pod uwagę, należy przygotować  po dwie listy dla każdego obszaru/sektora.
  • Proszę przygotować naklejki  lub długopisy w różnych kolorach.
  • Proszę zastanowić się jak zostanie przeprowadzona dyskusja.
  • Proszę wybrać formę dokumentowania wyników.

Tabela 1. Lista czynników społeczno-gospodarczych

Poniższy czynnik społeczno-gospodarczy ma znaczący wpływ na podatność w moim obszarze docelowym: Nie zgadzam się      ↔   Zgadzam się Kierunek zmiany
1 2 3 4 5 6 7 - 0 +
Zwiększająca się zagraniczna konkurencja                    
Budynki i infrastruktura narażone na działanie klimat                    
Niedostateczne zaopatrzenie w energię                    
Ryzyko wadliwego systemu dróg i kolei                    
Ryzyko wadliwego systemu zaopatrzenia w wodę i kanalizacji                    
Ryzyko wadliwej telekomunikacji                    
Ryzyko wadliwego transportu publicznego                    
Ryzyko długotrwałej recesji gospodarczej                    
Bezrobocie                    
Międzynarodowa niepewność  polityczna (terroryzm)                    
Niejasny podział odpowiedzialności za radzenie sobie z kryzysami i ekstremalnymi warunkami pogodowymi                    
Wzrastające różnice w dochodach                    
Wzrastająca przestępczość                    
Brak zaufania publicznego wobec instytucji społecznych                    
Zwiększający się materializm                    
Starzenie się populacji na obszarze docelowym                    
Migracje wewnątrz Europy                    
Zmniejszenie się populacji na obszarze docelowym                    
Marginalizacja społeczna                    
Migracje powodowane zmianą klimatu                    
Zwiększające się różnice pomiędzy regionami Morza Bałtyckiego                    
Inny czynnik:                    
Inny czynnik:                    

 

Poniższy czynnik społeczno-gospodarczy ma potencjalnie bardzo pozytywny wpływ na działania społeczne i ekonomiczne w moim obszarze docelowym Nie zgadzam się     ↔    Zgadzam się Kierunek zmiany
1 2 3 4 5 6 7 - 0 +
Wzrost gospodarczy                    
Atrakcyjność obszaru dla inwestorów                    
Zmiana klimatu na globalnej liście priorytetów                      
Świadomość ekologiczna                    
Prywatne inwestycje w technologie przyjazne środowisku                    
Wzrost handlu międzynarodowego                    
Wydatki publiczne na infrastrukturę                    
Wydatki publiczne na badania i rozwój                    
Przepisy promujące technologie przyjazne  środowisku                    
Inwestycje w budynki                    
Inwestycje w infrastrukturę społeczną                    
Rozwój przedsiębiorczości                    
Inny czynnik:                    
Inny czynnik:                    


Instrukcje do ćwiczenia

1. Lider procesu przedstawia ćwiczenie, jego cel, opis i wynik.

2. Pierwszym zadaniem jest określenie istotnych czynników społeczno-gospodarczych w oparciu o odpowiedzi udzielone przez uczestników. Proszę rozpocząć od potencjalnych negatywnych czynników.

  • Kartka o wymiarze tablicy flipchart zawierającą tabelę z potencjalnymi negatywnymi czynnikami społeczno-gospodarczymi, ich znaczeniem i kierunkiem zmiany zostaje pokazana uczestnikom.

  • Każda osoba otrzymuje naklejki lub długopisy (najlepiej innego koloru) i zaznacza swoje odpowiedzi. Proponujemy, aby lider procesu zrobił to wcześniej.

  • Grupa może rozpocząć dyskusję. Należy omówić wszystkie czynniki jeden po drugim, poczynając od tych mających największy wpływ na podatność na zmianę klimatu. Następnie proszę omówić czynniki o mniejszym wpływie.

  • Proszę omówić i udokumentować powody, dla których dany czynnik został uznany za mający duży wpływ. Spróbujcie Państwo opisać jak waszym zdaniem dany czynnik wpływa na podatność na zmianę klimatu. Im dokładniejszy opis, tym lepiej!
    - Czy czynnik głównie wpływa na ogólne warunki społeczne na lokalnym obszarze?
    - Czy ogranicza zdolność radzenia sobie z kryzysem?
    - Czy wpływa na wartość ekonomiczną lub na stopień, w jakim infrastruktura i ludzie są narażeni na zmieniający się klimat?

  • Proszę zastanowić się nad  kierunkiem zmiany. Jeśli sądzicie Państwo, że dany czynnik zmieni się w sposób zwiększający podatność na zmienność oraz zmianę  klimatu, czy to poprzez większy negatywny wpływ czy ograniczenie zdolności przystosowawczej, należy umieścić go na liście istotnych negatywny czynników społeczno-gospodarczy dla oceny podatności. Jeśli kierunek zmiany zmniejszy podatność, wtedy należy zaklasyfikować czynnik jako umiarkowanie istotny dla podatności.

  • Proszę również omówić czynniki sklasyfikowane jako „niejasne”. Dlaczego zostały tak oznaczone? Jeśli uczestnicy nie są zgodni, mogą wymagać one dokładniejszej analizy zanim zostaną włączone lub wyłączone z oceny podatności.

  • Proszę omówić potencjalne szanse społeczno-gospodarcze w taki sam sposób. Proszę zwrócić uwagę, że w tym przypadku kierunek przyszłych zmian czynników mających znaczący wpływ powinien być pozytywny, aby zostały zamieszczone na liście istotnych szans społeczno-gospodarczych.  

3. Drugi etap skupia się na charakterystyce najbardziej istotnych negatywnych czynników i możliwości społeczno-gospodarczych.

  • Proszę omówić sposób w jaki istotne parametry klimatyczne i skutki zmiany klimatu mogą wpłynąć na każdy negatywny czynnik i szansę społeczno-gospodarczą. Czy istnieją jakiekolwiek konkretne parametry klimatyczne, z którymi jest związany dany czynnik społeczno-gospodarczy? Można skorzystać z listy z ćwiczenia II. Wynik poniższego ćwiczenia zostanie wykorzystany jako dane wejściowe w ćwiczeniu IV dotyczącym wrażliwości.



Powrót do ćwiczenia II – Oznaczanie negatywnych czynników klimatycznych      
Przejdź do ćwiczenia IV – Lokalna wrażliwość